Sztuka elektroniczna – Prezentacje

Poniższe materiały są wybranymi motywami z wykładów.
Całość materiałów jest przedstawiona na zarejestrowanych wykładach


Przedstawione zostają i scharakteryzowane główne kierunki w sztuce elektronicznej, od lat 70. XX wieku, jak również omówione zostają podstawowe właściwości tej sztuki. Jedną z wielu prac, w których zastosowano przełomowe dla sztuki technologie, jest Osmose Charlotte Davis, będąca interaktywną, immersyjną instalacją z interfejsem head-mounted display (HMD), kontrolowanym oddechem.


Charlotte DaviesOsmose (1995)

Kierunki w sztuce elektronicznej

Kierunki w sztuce elektronicznej | Charlotte Davies – “Osmose” (1995)

Właściwości sztuki elektronicznej

Właściwości sztuki elektronicznej | Charlotte Davies – “Osmose” (1995)


Nawiązuje się do początków interaktywnej sztuki elektronicznej. Przedstawione zostają prace np. Nam June Paika lub Myrona Kruegera.
W jednej z nich: Videoplace, autorstwa Myrona Kruegera, dostrzeżono początki zjawiska immersji lub teleobecności. Praca ta w późniejszych latach uzyskała kilka wersji
i weszła do kanonu sztuki elektronicznej.


Myron Krueger – Videoplace (1970)

Myron Krueger -

Myron Krueger – “Videoplace” (1970) | Myron Krueger – “Artificial Reality II”

Nam June Paik -

Nam June Paik – “TV Budda” (1974) | Arturo Manuel Castells – “Galaktyka Internetu. Refleksje nad Internetem, biznesem i społeczeństwem”


Omówione zostają technologie immersyjne, w tym Cave Automatic Virtual Environmet (CAVE) oraz Head-mounted Display (HMD), które stały się warsztatem dla twórców sztuki elektronicznej. Przykładem pracy opartej na CAVE jest Configuring the Cave autorstwa Jeffrey’a Shaw, Agnes Hegedues i Bernda Lintermanna. Zastosowano w niej efekt grafiki 3d, uzyskany dzięki odpowiednim okularom oraz przekazano znajdującemu się wewnątrz instalacji odbiorcy kontroler, służący np. obracaniu i przybliżaniu przestrzeni.


Jeffrey ShawAgnes Hegedus, Bernd LintermannConfiguring the CAVE (1996)

J. Shaw & A. Hegedues & B. Lintermann:

Jeffrey Shaw, Agnes Hegedues, Bernd Lintermann – “ConFIGURING the CAVE”, Responsive Environment (1996)

Timothy Binkley,

Timothy Binkley, “The Vitality of Digital Creation”

Przedstawione zostają przykłady sztuki interaktywnej, omawia się rodzaje interaktywności i wynikający z nich zakres uczestnictwa odbiorcy. Akcentuje się różnice w odbiorze sztuki proscenicznej, co dotyczy najczęściej sztuki tradycyjnej w stosunku do sztuki interaktywnej, gdzie odbiorca staje się współtwórcą. Przykładowe Pendulum Choir autorstwa Michela i André Décosterd, to instalacja w której śpiewacy operowi osadzeni są na robotycznej, ruchomej podłodze, a poprzez pojawiającą się w wyniku jej ruchu interaktywność, zmienia się brzmienie ich głosu.


Michel Décosterd and André DécosterdPendulum Choir (2011)


Michel i André Décoste -

Michel i André Décosterd – “Pendulum Choir” (2011)

Ryszard Kluszczyński,

Ryszard Kluszczyński – “Sztuka interaktywna. Od dzieła – instrumentu do interaktywnego spektaklu”


Nawiązuje się do różnorodności warsztatu artystycznego, różnorodnej materii, także różnorodnej tematyki, jaka jest poruszana w sztuce współczesnej. W przypadku instalacji Solar Sinter Project Markusa Kaysera mamy do czynienia z pięknem procesów natury – piasek pustyni zamienia się w rzeźby powstające w wyniku działania ciepła słonecznego – można by powiedzieć, że to praca oparta na archetypicznych żywiołach ziemi i ognia.


Markus Kayser – Solar Sinter Project

W. Vostell -

Wolf Vostell – Endogène Depression
(1963) | Andrzej Gwóźdź – “Od pigmentu do interfejsu. Kilka tropów w stronę estetyki designu”

Daniel Franke & Cedric Kiefer -

Daniel Franke, Cedric Kiefer – “Unnamed soundsculpture (2012) | Platon – “Timaios”


Omawiany jest proces twórczy z perspektyw uczestniczącego, aktywnego, nastawionego na zmianę odbiorcy. Dzięki wchodzeniu w interaktywny dialog ze sztuką, staje się możliwe pokazanie kontekstów zawierających się w warstwie konceptualnej. Przykładowe Blue Morph to praca, w której można zapytać o to, co na pierwszy rzut oka niedostrzegalne: o naturę pigmentu oraz usłyszeć to, co najczęściej niesłyszalne: dźwięk towarzyszący przeobrażaniu się poczwarki w motyla.


Victoria Vesna, James GimzewskiBlue Morph (2007)

Kaplica Sykstyńska w Second Life

Kaplica Sykstyńska w Second Life

Jaron Lanier -

Jaron Lanier – “Mówi Jaron Lanier”


Sztuka elektroniczna jest z natury progresywna, gdyż rozwija się wraz z technologią. Podczas wykładu przedstawia się w zarysie technologie, które miały lub mają wpływ na rozwój tej sztuki. Przytoczona rzeźba Jakoba Tonsky’ego, Balance From Within, wykorzystuje znany od lat mechanizm żyroskopu, przy tym prezentuje się ona jako delikatna, zwiewna i ulotna.


Jacob TonskyBalance From Within (2012)

Ryszard Kluszczyński,

Ryszard Kluszczyński – “Sztuka w cyberkulturze”

O' Grau,

Oliver Grau – “Virtual Art. From Illusion to Immersion” | Oliver Grau (ed.) – “Media Art Histories”

Prezentowane są wątki związane ze sztuką bioartu, jako wykorzystującą „wet media”, obrazując jeszcze inne oblicze technologii. Nawiązuje się do sztuki transgenicznej lub sztuki tkanki. Poprzedzone jest to wstępem o proto bioarcie (autorskie pojęcie), do których zaliczono wczesne
prace z tego nurtu, zawierające idee, które zostały zrealizowane w sztuce po 2000 roku. The Body is a Big Place” to performens,
w którym przedstawiono ciało jako połączenie „mechanizmów”, które tworząc daną naturę, są wymienne lub zastępowalne.



Helen Pynor and Peta Clancy – The Body is a Big Place (2011)

Peta Clancy, Helen Pynor –

Peta Clancy, Helen Pynor – “The Body is a Big Place” (2011) | Neil Postman – “Technolpol. Triumf techniki nad kulturą”

Jalil Essaïdi –

Jalil Essaïdi – “2.6g 329m/s (2011) | John Johnston – “The Allure of Machinic Life. Cybernetics, Artificial Life, and the New AI”


W przypadku sztuki, w której wykorzystuje się geny, mamy nierzadko do czynienia z interwencją i krytycyzmem, obligującymi do większej zapobiegliwości tak w stosunku do procesu twórczego, jak i w stosunku do samej problematyki genetyki. Stranger Visions to przykład wykorzystania niezauważalnych na co dzień źródeł informacji biometrycznej (niedopałki papierosów, guma do żucia), na podstawie których odtworzono twarze ich właścicieli pod postacią wydruków 3d.


Heather Dewey-HagborgStranger Visions (2013)

ArtScienceBangalore –

ArtScienceBangalore –
“Searching for the Ubiquitous
Genetically Engineered
Machine” | Joanna Zylinska – “Bioethics in the Age of New Media”

Marta de Menezes -

Marta de Menezes – “Nature?” (1999 – 2000) | Monika Bakke – “Bio­-transfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu”


Sztuka elektroniczna to ciągła przemiana, to ciągłe spotkania z nowymi technologiami i potrzeba ich intelektualnej i mentalnej asymilacji. Zero Hidrografico Giseli Motty i Leandro Limy to spotkanie dwóch światów: drewnianego sklepienia sprzed setek lat i współistniejącej z nim świetlistej, balansującej, elektrokinetycznej instalacji.


Gisela Motta, Leandro Lima ZERO HIDROGRÁFICO // Höhenrausch.2

Krystyna Wilkoszewska -

Krystyna Wilkoszewska – “Estetyka nowych mediów”


Christa Sommerer i Laurent Mignonneau to para artystów, która weszła do kanonu sztuki elektronicznej, głównie mając na uwadze lata 80 i 90 XX wieku. Interaktywna, sieciowa instalacja Life Species, to przykład pracy w której odbiorca może stworzyć elektronicznego owada lub roślinę i wstawić je do ogrodu – tyle, że dzieje się to na wyświetlaczu komputera.


Christa Sommerer, Laurent MignonneauLife Species (1997)

Christa Sommerer,  Laurent Mignonneau –

Christa Sommerer,
Laurent Mignonneau – “Life Species”
(1997)

Ewa Wójtowicz -

Ewa Wójtowicz – “Net Art”


Net Art i Post-Internet Art to sztuka wykorzystująca lub poddająca refleksji Sieć. Znane ze świata fizycznego przedmioty coraz częściej zyskują elektroniczną postać i są na masową skalę osiągalne w Sieci, a zaistnienie ich tam może wpływać na świadomość użytkowników. Image Object autorstwa Artie Vierkant to praca pokazująca jak fizyczny, nieruchomy obiekt może ulegać metamorfozom, gdy znajdzie się pod postacią elektroniczną w Sieci.


Artie VierkantImage Object (2011)

Trzy aspekty sztuki sieci | Artie Vierkant -

Trzy aspekty sztuki sieci | Artie Vierkant – <iframe%20width=”560″ height=”315″ src=”https://www.youtube.com/embed/absYTd2Di9w” frameborder=”0″ allowfullscreen> (2011)

Sztuka elektroniczna umożliwia spotkanie człowieka i technologii na innym niż użytkowy sposób. To refleksja nad nowym rodzajem doświadczania i doznawania. Instalacja Jacka Złoczowskiego Neurodérive to przykład zapisu EEG, obrazującego emocjonalną mapę miasta, który stał się nowego rodzaju przewodnikiem dla turysty, który może przestać wierzyć opisom i pójść za emocjami.


Neuroderive, Intermedia Kraków

David Bolter -

David Bolter – “Człowiek Turinga. Kultura Zachodu w wieku komputera”