(Polski) Analiza i interpretacja zjawisk artystycznych – AiIZA

Sorry, this entry is only available in Polish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Prowadzący Imię i nazwisko: Aleksandra Łukaszewicz Alcaraz
Imię Sieciowe (SL): Alca1978
Tytuł/Stopień naukowy dr hab.
Afiliacja Akademia Sztuki w Szczecinie
Kontakt email aleksandra.lukaszewicz.alcaraz@akademiasztuki.eu
Ilość punktów ECTS* 2
Termin (semestr/dzień/godzina) zimowy / wtorek / 14:45 – 15:15
Dyżur Academia Electronica,
Sylabus
Bibliografia Erwin Panofsky, Studia z historii sztuki, PIW, Warszawa 1971:  „Ikonografia i ikonologia”, s.11-29; „Galileusz jako krytyk artystyczny. Postawa estetyczna i myśl naukowa”, s. 293-304.

Walter Benjamin, Twórca jako wytwórca, Wyd. Poznańskie, Poznań 1975: „Twórca jako wytwórca”, przeł. Janusz Sikorski, s. 46-65; „Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej”, przeł. Janusz Sikorski, s. 66-105.

Maurice Merleau-Ponty, Oko i umysł. Szkice o malarstwie, słowo/ obraz terytoria, Gdańsk 1996: „Oko i umysł”, przeł. Stanisław Cichowicz, s. 15-68; „Wątpienie Cezanne’a”, przeł. Maryna Ochab, s. 69-98.

Gilles Deleuze, Logika wrażenia, przeł. Anna Zofia Tercz, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, Kraków 2018: „1. Okrąg, tor”, s. 11-20; „2. Uwagi o relacjach dawnego malarstwa z figuracją”, s. 21-26; „3. Atletyzm”, s. 27-36; „4. Ciało, mięso i duch. Stawanie się zwierzęciem”, s. 37-46; „6. Malarstwo i wrażenie”, s. 57-72; „7. Histeria”, s. 73-90; „8. Malować siły”, s. 91-102.

Lambert Wiesing, Widzialność obrazu. Historia i perspektywy estetyki formalnej, przeł. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2008: „Logika relacji obrazu”, s. 127-155; „Estetyka formalna i transcendentalna”, s. 158-191; „IV. Od sposobów widzenia do widzialności: Konrad Fiedler (1841-1895”, s. 198-266).

Zagadnienia problemowe do wykładu 1. Wprowadzenie

2.Erwin Panofsky, Studia z historii sztuki, PIW, Warszawa 1971: „Ikonografia i ikonologia, cz. I”, s. 11-21:
– Jakie są warstwy analizy znaczeń dzieła sztuki?
– Opis preikonograficzny, analiza ikonograficzna, interpretacja ikonologiczna.
– Przedstaw problem z analizą obrazu Francesco Maffei „Judyta”.

3. Erwin Panofsky, Studia z historii sztuki, PIW, Warszawa 1971: „Ikonografia i ikonologia, cz. II”, s. 21-32:
– Rozdzielenie klasycznych motywów i tematów w sztuce średniowiecza.
– Powrót połączenia klasycznych motywów i tematów w sztuce renesansu.

4. Erwin Panofsky, Studia z historii sztuki, PIW, Warszawa 1971: „Galileusz jako krytyk artystyczny. Postawa estetyczna i myśl naukowa”, s. 293-306:
– Krytyka poezji i malarstwa manierystycznego przez Galileusza.
– Podstawy refleksji naukowej i artystycznej Galileusza.
– Różnice w założeniach estetycznych i naukowych Galileusza i Kepplera. 

5. Walter Benjamin, Twórca jako wytwórca, Wyd. Poznańskie, Poznań 1975: „Twórca jako wytwórca”, przeł. Janusz Sikorski, s. 46-65:
– Jak rozumieć współcześnie rolę twórcy?
– Jak podchodzić do twórczości? od strony indywidualnego zaangażowania czy ostatecznego efektu?
–  Jaka jest funkcja literatury, dramatu, fotografii?

6. Walter Benjamin, Twórca jako wytwórca, Wyd. Poznańskie, Poznań 1975: „Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej”, s. 66-105:
– reprodukcja techniczna a sfera autentyczności,
– aura dzieła sztuki,
– popularyzatorska rola reprodukcji technicznej,
– zmiana funkcji, roli osób zaangażowanych w tworzenie dzieła wraz z pojawieniem się technicznych środków produkcji artystycznej,
– różnica pomiędzy malarzem a operatorem.
– Czy można jeszcze się zadumać “kontemplacyjnie” nad dziełami?
– Różnica pomiędzy estetyzacją polityki a upolitycznieniem sztuki.

7. Maurice Merleau-Ponty, Oko i umysł. Szkice o malarstwie, słowo/ obraz terytoria, Gdańsk 1996: „Oko i umysł”, przeł. Stanisław Cichowicz, s. 15-68:
– myślenie „operacyjne” w nauce i do czego ono prowadzi,
– konieczność powrotu do „Jest”, Bytu i współbycia,
– widzenie jako czynność cielesna, a nie umysłowa,
– malowidło jako analogon ciała,
– celebracja zagadki widzialności przez malarstwo,
– lustro i malowidło,
– głębia a zidealizowana przestrzeń Renesansu,
– fotograf a malarz.

8. Maurice Merleau-Ponty, Oko i umysł. Szkice o malarstwie, słowo/ obraz terytoria, Gdańsk 1996: „Wątpienie Cezanne’a”, przeł. Maryna Ochab, s. 70-97:
– prawda impresji,
– powrót do koloru,
– Cezanne a impresjoniści,
– żywa perspektywa,
– percepcja pierwotna,
– koncepcja i wykonanie obrazu malarskiego,
– badanie świata przez Leonardo.

9. Gilles Deleuze, Logika wrażenia, przeł. Anna Zofia Tercz, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, Kraków 2018: „1. Okrąg, tor”, s. 11-20; „2. Uwagi o relacjach dawnego malarstwa z figuracją”, s. 21-26; „3. Atletyzm”, s. 27-36; „4. Ciało, mięso i duch. Stawanie się zwierzęciem”, s. 37-46:
– Figura,
– figuralność a figuratywność.
– Jakie 3 fundamentalne elementy wyróżnia Bacon w swoim malarstwie?
– sposoby na uniknięcie figuratywności,
– związki dawnego malarstwa z figuracją,
– figuracja a uczucia religijne,
– niebezpieczeństwo tkwiące w fotografii,
– rola konturu,
– ciało jako oczekiwanie na spazm,
– twarz a głowa.

10. Gilles Deleuze, Logika wrażenia, przeł. Anna Zofia Tercz, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, Kraków 2018: „6. Malarstwo i wrażenie”, s. 57-72; „7. Histeria”, s. 73-90; „8. Malować siły”, s. 91-102:
– Co łączy Bacona z Cezanne’m?
– Seryjność malarska u Bacona i syntetyczny charakter wrażenia (4 hipotezy wyjaśniające).
– Praktyczna figuracja a zerwanie z figuratywnością.
– Rytm i logika wrażenia.
– Ciało bez organów.
– Histeryk, histeryzowanie, histeria Bacona, histeria malarstwa,
– Schizofrenia muzyki a histeria malarstwa.
– Jakie siły czyni widzialnymi Bacon?
– Czas malowany przez Bacona.
– Przemoc przedstawienia a przemoc wrażenia.
– Jak można zrozumieć stwierdzenie, że Bacon jest mózgowym pesymistą, ale nerwowym optymistą?

11. Lambert Wiesing, Widzialność obrazu. Historia i perspektywy estetyki formalnej, przeł. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2008: „III. Logika sposobów widzenia: Heinrich Wolffin (1864-1945)”, s. 127-196:
– relacyjne własności obrazu,
– malarskość/linearyzm,
– płaszczyzna/głębia,
– forma zamknięta/forma otwarta,
– wielość/jedność,
– jasność/niejasność,
– logika relacji formalnych a obraz cyfrowy,
– kolor a relacyjność,
– relacja pomiędzy estetyką formalną a transcendentalną,
– przedstawienie a sposoby widzenia,
– formy oglądu (indywidualne, dynamiczne i historyczne), formy myślenia i stany podmiotu.

12. Lambert Wiesing, Widzialność obrazu. Historia i perspektywy estetyki formalnej, przeł. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2008: „IV. Od sposobu widzenia do widzialności: Konrad Fiedler (1841-1895)”, s. 197-266:
– trzy paradygmaty estetyki formalnej,
– przedstawianie sposobów widzenia,
– sposoby widzenia a piękno, poznanie i ornament,
– dwie formy widzialności: czysta i zależna,
– idea asemantycznego obrazu,
– czysta widzialność w sztuce awangardowej, filmie niemym, wideoklipie i obrazie cyfrowym,
– sposoby widzenia a medium obrazowania,
– idea postsymbolicznej komunikacji,
– „prawda” przedmiotowa, „prawda” przedstawienia w obrazie i prawda artystyczna.

13. Lambert Wiesing, Widzialność obrazu. Historia i perspektywy estetyki formalnej, przeł. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2008: „V. Redukcja fenomenologiczna i obrazowa abstrakcja: Maurice Merleau-Ponty (1908-1961)”, s. 287-326:
– redukcja fenomenologiczna i epoché,
– podwójna widzialność obrazu,
– powierzchnia obrazu jako fenomen a semantyczne znaczenie obrazu,
– widzialność i ciało,
– odrzeczywistnianie obrazu,
– obraz abstrakcyjny jako sieć relacji lub jako część całościowego obrazu przedmiotowego,

14. Estetyka formalna a formalizm artystyczny. Fenomenologia a praktyka artystyczna.

15. Dyskusja:

Na czym polega specyfika medium malarstwa?
Czym różni się praca i dzieło fotografa/fotografki i malarza/malarki?
Jak interpretować obrazy malarskie? Czy można stosować jedną metodę do wszystkich obrazów?
Czym jest obraz malarski?

Materiały do seminarium nagrania
prezentacja
zdjęcia
linki
Testy test

* Ilość punktów ECTS może być zmieniona przez Kierownictwo Instytutu innej Uczelni