Środowisko elektroniczne jako rzeczywistość człowieka – Prezentacje

Poniższe materiały są wybranymi motywami z wykładów.
Całość materiałów jest przedstawiona na zarejestrowanych wykładach


Wykład 1

Przestrzenie i hybrydy – uwolnienie czy uwikłanie?

Na wykładzie omawiane i analizowane są z perspektywy filozoficznej zjawiska, z jakimi spotykają się użytkownicy Sieci: np. immersja, telematyczność lub teleobecność. Prezentuje się również współczesne technologie, będące źródłem tych fenomenów. Poprzez zaprezentowanie literatury akademickiej wskazuje się na filozoficzny wymiar i znaczenie omawianych zjawisk.

Roman Ingarden -

Roman Ingarden – “Spór o istnienie świata”

Gilles Deleuze - Różnieca i powtórzenie

Gilles Deleuze – “Różnieca i powtórzenie”


Wykład 2

Czym jest rzeczywistość? – naciśnij enter

Pojęcie realności ma w filozofii długą historię i jest wieloznaczne. Potocznie funkcjonuje w opozycji do pojęcia wirtualności, które czasem wiąże się z czymś słabiej istniejącym niż realność, czyli np. ze sztucznością lub symulacją. W dzisiejszych czasach, gdy mamy do czynienia z tak wieloma prawdziwymi, nierzadko koniecznymi dla codziennego życia sytuacjami w Sieci, trudno jest utrzymywać, że działania te są nierzeczywiste. Stąd oddalamy pojęcia realności i wirtualności, jako zbyt obciążone znaczeniem w historii i zaczynamy posługiwać się pojęciem rzeczywistości, pozwalającym na wskazanie wielu odmiennych ontologicznie rzeczywistości, w tym głównie rzeczywistości świata fizycznego i elektronicznego.

Wirtualność - znaczenia

Wirtualność – znaczenia


Wykład 3

Ontoelektronika

Podczas wykładu wprowadzane są pojęcia ontologiczne, takie jak środowisko elektroniczne, rzeczywistość elektroniczna. Są to pojęcia ontoelektroniki, czyli ontologii nakierowanej na analizę zjawisk sieciowych. Ontoelektronika zawiera analizę bytu elektronicznego, odmiennego od świata fizycznego lub jego obrazu.

Płaszczyzny i warstwy wyróżnione w rzeczywistości elektronicznej

Płaszczyzny i warstwy wyróżnione w rzeczywistości elektronicznej


Wykład 4

 Wybierasz niebieską czy czerwoną – elektroniczna antroposfera

Elektroniczna antroposfera to kolejne pojęcie ontoelektroniki, które oznacza całość ludzkiego otoczenia, będącego pochodzenia technologicznego. Głównie dotyczy to światów wirtualnych odbieranych poprzez wyświetlacz komputera, choć najlepiej przy zastosowaniu najnowszych technologii, np. head-mounted display. Elektroniczna antroposfera może mieć też szersze znaczenie, gdy dotyczy nasycenia technologią przestrzeni świata fizycznego.

Sherry Turkle - Life on the screen. Identity in the Age of Internet

Sherry Turkle – “Life on the screen. Identity in the Age of Internet”

Związki pomiędzy elementami tworzącymi rzeczywistość elektroniczną

Związki pomiędzy elementami tworzącymi rzeczywistość elektroniczną


Wykład 5

Nigdy nie byłem bardziej prawdziwy- tożsamość elektroniczna

Antropologiczne znaczenie Sieci wyraża się w jej znaczeniu, jakie posiada dla każdego z nas. Dotyczy to np. ilości czasu zawodowego lub prywatnego oraz intensywności zaangażowania w Sieć, częstotliwości sprawdzania skrzynki mejlowej albo ulubionych miejsc, lub tworzenia własnej sieciowej tożsamości, nierzadko odmiennej mentalnie lub fizycznie, od tej ze świata fizycznego – „awatara biologicznego”. Tożsamość sieciowa to dla niektórych szansa na pokazanie się, w masowej skali, najczęściej nieznanym ludziom, co może wiązać się z ekspresją, dystansem do samego siebie lub ukazaniem prawdziwej natury.

Margaret Morse, Virtualities. Television, Media Art, and Cyberculture

Margaret Morse – “Virtualities. Television, Media Art, and Cyberculture”

Frank Popper, From Technological to Virtual Art

Frank Popper – “From Technological to Virtual Art”


Wykład 6

Boty są wśród nas – SI

Jesteśmy już w znacznym stopniu otoczeni inteligentnymi programami, które zarządzają np. naszymi komputerami lub relacjami w Sieci. Podczas wykładu przedstawia się główne idee związane ze sztuczną inteligencją, takie jak Test Turinga lub Chiński Pokój Johna Searl’a, ale głównie chodzi o to, że inteligencję traktuje się jako właściwość, a nie własność człowieka, co powoduje, że może ona zaistnieć nie tylko na podłożu biologicznym. Stąd termin sztuczna inteligencja może okazać się niepotrzebny i być zastąpiony takim terminem, jak niebiologiczna.

Igor Aleksander, Helen Morton - Computational studies of consciousness

Igor Aleksander, Helen Morton – “Computational studies of consciousness”

Witold Marciszewski - Sztuczna Inteligencja

Witold Marciszewski – “Sztuczna Inteligencja”


Wykład 7

O 2 krzesłach i 1 materii – immaterialny elektroniczny świat

W dzisiejszych czasach, szereg bytów które przynależały do świata fizycznego, zyskują swoją formę w Sieci, będąc stworzonymi z materii elektronicznej. Czasami dzieje się nawet tak, że forma elektroniczna jest bogatsza od pierwotnej, fizycznej, co dotyczy np. programów obsługujących rożnego rodzaju usługi w Sieci. Przy tym byty które pierwotnie należały do świata fizycznego zanikają lub w ogóle przestają istnieć w fizycznej postaci – dotyczy to np. akademickich indeksów.

Wykład 8

Od naśladowania i symulacji do rzeczywistości elektronicznej

Symulacja, to pojęcie czasami pochopnie używane do określenia zjawisk sieciowych. Użycie tego pojęcia może się okazać brzemienne w metodologiczne konsekwencje, gdy przychodzi do weryfikacji – np. czy pracując codziennie kilka godzin przed komputerem chciałoby się nazwać to symulacją? To rzeczywiste działania, a symulacja to zjawisko, które może dotyczyć obydwu rzeczywistości: fizycznej i elektronicznej i łączy się z negatywnymi wartościami, których źródłem jest ludzkie postępowanie, co jest niezależne od technologii.

Paul Virilio - Maszyna widzenia

Paul Virilio – “Maszyna widzenia”

Don Ihde - Technology and the Lifeworld. From Garden to Earth

Don Ihde – “Technology and the Lifeworld. From Garden to Earth”


Wykład 9

W galaktyce interfejsów

Mnogość rozwiązań technologicznych pociąga za sobą różnorodność interfejsów: od zwykłych na co dzień używanych wyświetlaczy komputerowych do bardziej wyrafinowanych, takich jak Oculus lub Emotiv. Niezależnie od ich technicznej różnorodności, są takie interfejsy które można określić jako transkulturowe i ponad narodowe. Przykładem tego jest interfejs kulturowy Lva Manovicha, łączący użytkowników Sieci ze względu na swoją uniwersalną funkcjonalność.

Slavoj Žižek - Przekleństwo fantazji

Slavoj Žižek – “Przekleństwo fantazji”

Lev Manovich - Język nowcyh mediów

Lev Manovich – “Język nowych mediów”


Wykład 10

Zanurzenie, zanikanie, doznawanie – immersja

Immersja, to odczucie zanurzenia w jakieś miejsce w Sieci, któremu towarzyszy pragnienie ciągłego tam powracania. Wejście w głęboką immersję może oderwać od świata fizycznego, nawet doprowadzić do niekorzystnych zmian w czyimś życiu – choć niezależnie od tego, spotyka się osoby zdecydowane na przebywanie w światach elektronicznych przez znaczną część swojego czasu i czerpiących z tego wiele dobrych wartości.

Didier Lombard - Globalna wioska cyfrowa. Drugie życie sieci

Didier Lombard – “Globalna wioska cyfrowa. Drugie życie sieci”

Michael Heim - Virtual realism

Michael Heim – “Virtual realism”


Wykład 11

Sumienie awatara i realne wartości

Odmienność ontologiczna dwóch światów nie zmienia tego, że wartości pozostają w nich takie same. Pojawiają się nowe, wynikające np. z alinearności lub sposobu prowadzenia dialogu w Sieci, niemniej dobro i zło pozostają rozpoznawalne i obiektywne. Inną kwestią jest wartość wolności. Wolność w Sieci związana jest z jednej strony z możliwościami, który każdy w niej otrzymuje i jest to wolność, jakiej nie można uzyskać w świecie fizycznym – to osobista wolność w Sieci, ale z drugiej strony jest to wolność ograniczana samą naturą systemów Sieciowych, co wiąże się z brakiem prywatności.

Hans Jonas - Zasada Odpowiedzialności. Etyka dla cywilizacji technologicznej

Hans Jonas – “Zasada Odpowiedzialności. Etyka dla cywilizacji technologicznej”

David Bell - An Introduction to Cyberculture

David Bell – “An Introduction to Cyberculture”


Wykład 12

Technofaktor – ewolucja dwóch prędkości

Jakie znaczenie posiada dla człowieka rozwijająca się technologia? – podczas wykładu prezentuje się Technologię w kontekście jej paradygmatyczności. Bez Technologii trudno sobie wyobrazić życie człowieka, ale warto zapytać o szybkość jej rozwoju w stosunku do rozwoju człowieka i przez to powiększający się jej wpływ – ułatwienia, fascynację, uzależnienie.

Tim Etchells - Certain Fragments: Contemporary Performance and Forced Entertainment

Tim Etchells – “Certain Fragments: Contemporary Performance and Forced Entertainment”

Technofaktor - znaczenia

Technofaktor – znaczenia


Wykład 13

O kulkach, których nie ma w rl – telematyczność

Telematyczność ma swoją historię od lat 70. XX wieku, gdy zwrócił na nią uwagę jeden z twórców wirtualności, Myron Krueger. To zjawisko, którego można doświadczyć będąc w świecie elektronicznym 3d, polegające na odczuciach zmysłowych, których źródłem nie jest fizyczność, ale wykreowany elektroniczny świat.

Myron Krueger - Artificial Reality II

Myron Krueger – “Artificial Reality II”

Derrick de Kerckhove, Powłoka kultury

Derrick de Kerckhove – “Powłoka kultury”


Wykład 14

Połączenie_podłączenie

Przedstawia się znaczenie zapośredniczenia człowieka do środowiska elektronicznego – Sieci, ale także znaczenie zwiększającej się liczby inteligentnych urządzeń w przestrzeni świata fizycznego, otaczających człowieka. Poddane są filozoficznej refleksji takie zjawiska, jak ilość i jakość spędzanego czasu w Sieci lub znaczenie urządzeń mobilnych, pozwalających na zapośredniczenie w sposób ciągły.

Brian McHale - Constructing Postmodernism

Brian McHale – “Constructing Postmodernism”

Marshall McLuhan - Przedłużenia czlowieka

Marshall McLuhan – “Przedłużenia człowieka”


Wykład 15

Technologie VR

Prezentuje się historyczne i współczesne technologie Virtual Reality. Omawiane są interfejsy immersyjne i augmentalne, takie jak head-mounted display, Cave Automatic Environment lub oparte na technologii EEG.

Hilary Putnam - Mózgi w naczyniu

Hilary Putnam – “Mózgi w naczyniu”

Michael Heim - The Cyberspace Dialectic

Michael Heim – “The Cyberspace Dialectic”